بقاست مساعدت كند و به علم و معرفت انسان بيفزايد و گرد و زنگار دنيا را كه منشأ هرخطا و شقاوتست و بالطبع همه مردم عادى مشتاق آنند از دل پاك كند و اشتياق و عشق عالم آخرت را كه اغلب مردم از آن تا دم مرگ غافلند در آينه دل منعكس گرداند چنان كس به حقيقت رفيق انسانست اين گونه رفيق است كه فرمودند : الرّفيق ثمّ الطّريق حافظ فرمايد : دريغ و درد كه تا اين زمان ندانستم * كه كيمياى سعادت رفيق بود رفيق كلمهء 4 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : من هوان الدّنيا على اللّه أن لا يعصى إلّا فيها « 1 » . ترجمه : از پستى دنيا نزد خدا و بىقدرى آن همين است كه خدا را معصيت نمىكنند مگر در دنيا . شرح : در اين جهان مادّه و حركت كه خدا دار فتنه و امتحان قرار داده گوئى ميدان جولان اميال مختلف و صحنه دواعى و اغراض متعارض است و تزاحم شهوات موجب غفلت از خدا و منشأ هرظلم و جور و طغيان و عصيان است امّا از اين جهان كه به عالم ما فوق الطبيعه رفتيم ديگر حركت متزاحم و اميال متعارض نيست وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ « 2 » است و آنجا كسى نافرمانى خدا نكند و ظلم و جور به خلق نرسد پس اين دنياى پست مادّه و حركت است كه دار عصيان و ميدان طغيان است و عوالم ديگر جاى آسايش و لذّت و بهجت خلق است و عشق به حسن و جمال حق . كلمهء 5 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : من ذمامة الدّنيا عند اللّه أن لا ينال ما عنده إلّا بتركها « 3 » .

--> ( 1 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 304 ، س 19 ؛ و ط صيدا ، ص 225 ، س 21 ؛ و شرح آقا جمال خوانسارى ، ج 6 ، ص 31 ، ش 9366 . و در نهج البلاغه بدين صورت است : « و قال عليه السّلام : من هوان الدّنيا على اللّه انّه لا يعصى الّا فيها و لا ينال ما عنده إلا بتركها » ( حكمت 377 ، ص 486 ، ط بنياد ، تصحيح عطاردى ) . ( 2 ) . زخرف / 72 ( 3 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 304 ، س 20 ؛ و ط صيدا ، ص 225 ، س 121 ؛ و شرح آقا جمال ، ج 6 ، ص 32 ، ش 9367 .